کـُـــردَه به کوه

عـــــام کردعــــلی آفتو کن                     یــــه مَـن روغـــــنِه او کـــن
ایــــما بچـّـــای  گـــرگـــــیم                     این جا از ســــرما مُــــردیم

فولکلور (Folklore یا فرهنگ عامیانه یا توده شناسی):

به مجموعه‌ای از آداب و سنن، معتقدات، باورها، ضرب‌المثل‌ها و افسانه‌های تودۀ مردم، بازی‌ها و سرگرمی‌ها، دعاها، نفرین‌ها، لالایی‌ها و چیستان‌های هر منطقه، گفته می‌شود،از آن جا که من از سال ۱۳۴۷ با آقای ابوالقاسم انجوی شیرازی، استاد مسلّم فولکلور، نویسنده، شاعر و گویندۀ رادیو ایران همکاری صمیمانه داشتم و جلسات متعددی در محضر ایشان تلمّذ نموده و آموزش دیدم، برخی از آداب و رسوم رباطمراد را تقدیم کردم.
یکی از این سنت‌ها که در سال ۱۳۴۸ به رشتۀ تحریر درآمد افسانۀ “کـُردَه به کوه” بود که در بهمن ماه سال ۱۳۴۹ از رادیو ایران پخش و شرح آن در سال ۱۳۵۲ در جلد دوم کتاب “گنجینۀ مردم” به چاپ رسید و بار دیگر در صفحات ۲۴ و ۲۵ این کتاب که در سال ۱۳۷۹ تجدید چاپ و منتشر گردید، درج شده که عیناً به محضر همشهریان محترم تقدیم می‌گردد.
لازم به ذکر است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، گروهی فیلم‌بردار از شبکه اول سیما با مراجعه به آرشیو رادیو ایران، سناریویی تهیه و به رباطمراد رفته و دربارۀ “کـُـرده به کوه” فیلمی تهیه نمودند.
در این فیلم مرحوم حاج علی ملایی فرزند مرحوم حاج غلام‌رضا نقش “عام کـُردعلی” را ایفا نمودند و جناب آقای رضا محمّدی (رضا مُطرب، یکی از هنرمندان معروف منطقه از اساتید موسیقی) با ساز و دُهُل ایشان را همراهی کردند. در آن زمان این فیلم از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد.
و امّا افسانۀ “کرده به کوه”، در رباطمراد گویند:
عام کُردعلی در پنجم بهمن ماه، بار و بندیل و آ ذوقۀ و توشۀ سفر خود را برمی‌داشت و روانۀ کوه الوند می‌شد، در شب دهم بهمن خود را به قلۀ کوه می‌رساند و تا صبح در داخل غاری بیتوته می‌کرد و صبح روز بعد راهی را که رفته بود برمی‌گشت و روز پانزدهم بهمن یعنی چهل و پنجم زمستان به دامنۀ کوه می‌رسید و به ده برمی‌گشت.
این ده روز از سال را “کُرده به کوه” می‌گفتند.
مردم عقیده داشتند، در ایام کُرده به کوه اگر باد می‌وزید عام کردعلی خودش را به چِزّه زده است، اگر برف می‌بارید، عام کردعلی خودش را به برف و آب زده و اگر هوا گرم و آ فتابی می‌شد و باد نمی‌وزید عام کردعلی خودش را به گون زده است.
در ایام کُرده به کوه هر وقت هوا سرد می‌شد و آفتاب زیر ابر پنهان می‌گشت، بچّه‌ها که نمی‌توانستند بازی کنند، این شعرها را می‌خواندند:
عـــــام کردعــــلی آفتو کن                     یــــه مَـن روغـــــنِه او کـــن
ایــــما بچـّـــای  گـــرگـــــیم                     این جا از ســــرما مُــــردیم
عصر روز پانزدهم بهمن که می‌شد، می‌گفتند: «عام کردعلی از کوه پایین آمده و به ده رسیده است.» موقع غروب آفتاب، بچّه‌ها و جوانان رباطمراد در محلی که به آ ن “چاله گوگل” می‌گفتند، چند کُپّۀ آتش روشن می‌کردند و با شور و هیجان به پایکوبی می‌پرداختند و هر چند نفر دست به دست هم داده و دور یکی از کپه‌های آتش می‌چرخیدند و شعر می‌خواندند.
عبدالعظیم مجدی

 

درباره مدیریت وبگاه

مدیریت وبگاه

شانسی

پیشواز از سپاه دانش

مراسم و آئینهای بومی و کهن

مراسم و آیین‌های سنّتی زیادی در منطقه‌ی رباطمراد وجود داشته است، که البته امروزه برخی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس خرید هاست
error: